1. Luật Thủ đô 2024

Ngày 28/6/2024, tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XV đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) và được Chủ tịch nước công bố tại Lệnh số 09/2024/L-CTN ngày 02/7/2024; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, trừ 05 quy định có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 tại khoản 2 Điều 53. Luật Thủ đô năm 2024 gồm 07 chương và 54 Điều, trong đó Chương IV gồm 10 Điều (từ Điều 34 đến Điều 43) là các quy định về tài chính, ngân sách và huy động nguồn lực phát triển Thủ đô. Luật đã bổ sung các quy định mang tính ưu đãi về tài chính, ngân sách áp dụng cho thành phố như:

- Cho phép áp dụng trên địa bàn một số loại phí, lệ phí chưa được quy định trong Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí và được hưởng 100% số thu tăng thêm từ các khoản thu do điều chỉnh chính sách phí, lệ phí (khoản 4, khoản 5  Điều 34).

- Cho phép ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách Thành phố toàn bộ số tăng thu ngân sách trung ương từ các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách Thành phố so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao sau khi đã thực hiện thưởng vượt dự toán và số tăng thu từ các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100% trên địa bàn so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao (không áp dung đối với 12 khoản thu được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 34 Luật Thủ đô).

- Cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư sau khi đã bảo đảm đủ nguồn để thực hiện cải cách tiền lương cho cả thời kỳ ổn định ngân sách để chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức (tổng mức chi không vượt quá 0,8 lần quỹ lương cơ bản).

- Cho phép quy định các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi đối với các nhiệm vụ chi sử dụng ngân sách thành phố cao hơn mức quy định hoặc chưa được quy định trong văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên (điểm e, khoản 1 Điều 35).

- Cho phép nhượng quyền khai thác, quản lý công trình kiến trúc có giá trị và công trình, hạng mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao thuộc phạm vi quản lý của Thành phố (khoản 1,2 Điều 41)

- Cho phép sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Thành phố vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết (khoản 3 Điều 41).

- Cho phép sử dụng kinh phí chi thường xuyên ngân sách Thành phố để thực hiện các dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng, xây dựng mới các hạng mục trong các cơ sở, công trình, tài sản công hiện có; thực hiện việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng, quy chế quản lý kiến trúc (khoản 3 Điều 35).

- Cho phép đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Thành phố được sử dụng Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp để mua sắm, sửa chữa nhằm duy trì hoạt động thường xuyên (khoản 4 Điều 35).

2. Các chính sách thi hành Luật Thủ đô do Sở Tài chính chủ trì tham mưu trong năm 2024

Triển khai thi hành Luật Thủ đô, thực hiện Kế hoạch số 225/KH-UBND ngày 22/7/2024 của UBND Thành phố triển khai thi hành Luật Thủ đô, Quyết định số 4582/QĐ-UBND ngày 30/8/2024 của UBND Thành phố, Sở Tài chính đã báo cáo UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành 02 Nghị quyết về khai thác tài sản công (Điều 41 Luật Thủ đô). Tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ 19) HĐND Thành phố khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026, các Nghị quyết này đã được HĐND Thành phố thông qua, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2025 (cùng hiệu lực thi hành của Luật Thủ đô), cụ thể:

- Nghị quyết số 27/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc nhượng quyền khai thác, quản lý công trình kiến trúc có giá trị và công trình, hạng mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao thuộc phạm vi quản lý của thành phố Hà Nội (thực hiện điểm a, b khoản 4 Điều 41 Luật Thủ đô). Nghị quyết gồm 05 Chương với 25 Điều quy định về 06 nguyên tắc, 07 điều kiện và các nội dung, cơ chế tài chính, trình tự, thủ tục thực hiện, biện pháp bảo vệ, giữ gìn, tu bổ công trình, hạng mục công trình thuộc phạm vi quản lý của Thành phố trong quá trình nhượng quyền khai thác, quản lý.

- Nghị quyết số 28/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Thành phố vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết (thực hiện điểm a, b khoản 4 Điều 41 Luật Thủ đô). Nghị quyết gồm 05 Chương với 21 Điều quy định về 06 nguyên tắc, 04 điều kiện và các nội dung, cơ chế tài chính, trình tự, thủ tục lập, lấy ý kiến, quyết định đề án, biện pháp bảo vệ, giữ gìn, tu bổ trong quá trình sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết.

Đồng thời, Sở Tài chính đã trình UBND Thành phố xem xét phê duyệt 02 Quyết định quy định về sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên của ngân sách thành phố Hà Nội và quy định về sử dụng Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thành phố Hà Nội. Hiện nay, UBND Thành phố đang tổ chức xin ý kiến Thành viên UBND Thành phố đối với dự thảo Quyết định làm cơ sở ban hành và tổ chức thực hiện.